معماری و مسیر داده
مسیر یک مشاهده از تجهیز تا اپراتور و مسیر برگشت فرمان؛ با هویت مشترک نقاط، مدل تجهیز و توپولوژی‌های استقرار برای صنعت و زیرساخت، از یک سایت تا مجموعهٔ چندسایتی.
یک مشاهده چگونه به تصمیم و اقدام می‌رسد؟
یک مثال مهندسی از پایش فشار پمپ؛ مراحل را انتخاب کنید و ببینید در هر مرز چه چیزی دریافت، پردازش و تحویل می‌شود. مسیر واقعی براساس تجهیزات و تنظیمات پروژه انتخاب می‌شود.
- ورودی
- پیام حسگر فشار یا رجیستر تجهیز
- پردازش
- Adapter آدرس، نوع داده و قالب پروتکل را می‌شناسد. مقدار خام با واحد و ضریب مناسب به مقدار مهندسی تبدیل می‌شود.
- خروجی
- مقدار فشار، وضعیت ارتباط و زمان مشاهده
ارزش مهندسیتفاوت پروتکل‌ها در لایهٔ اتصال مدیریت می‌شود؛ منطق کاربرد با مفهوم فشار کار می‌کند.
معماری و مسیر داده
سامانه از یک هستهٔ جاوا (بک‌اند)، یک رابط وب واکنش‌گرا (فرانت‌اند) و چند سرویس همراه تشکیل شده که همگی پشت یک درگاه امن قرار می‌گیرند. هر مقدار از لحظهٔ خوانده‌شدن از تجهیز تا رسیدن به المان داشبورد از یک زنجیرهٔ مشخص با زمان‌بندی‌های معلوم عبور می‌کند؛ این زنجیره سرتاسری با تجهیز واقعی آزموده شده است.
مسیر داده از تجهیز تا داشبورد
ورود
سه صف و چهار نخ پردازش: صف ورودی با ظرفیت ۱۰٬۰۰۰ پیام، صف خروجی و صف پیامک هر یک ۱٬۰۰۰. نقطهٔ ناشناخته به‌طور خودکار ساخته می‌شود. تغییر مقدار فقط در صورت تفاوت با مقدار قبلی به لایه‌های بعدی می‌رود.
ماندگاری
مقادیر جاری هر ۵ ثانیه به‌صورت دسته‌ای در پایگاه اصلی نوشته می‌شوند؛ تاریخچه در یک پایگاه مستقل برای هر پروژه با پارتیشن ماهانه و درج دسته‌ای هر ۶۰ ثانیه ذخیره می‌شود. تاریخچهٔ نظرسنجی هر نقطه ۹۰ روز نگه داشته می‌شود.
انتشار
WebSocket پروژه‌محور: رویدادها هر ۷۵ میلی‌ثانیه در بسته‌های حداکثر ۵۰۰تایی به مرورگرها می‌رسند؛ وضعیت آنلاین/آفلاین تجهیز و رسید فرمان‌ها هم از همین کانال منتشر می‌شود. اشتراک و انتشار رویدادها با محدودهٔ پروژه کنترل می‌شود.
فرمان (برگشت)
فرمان داشبورد از مسیر مجوز کنترل و تأیید موردنیاز عبور می‌کند. کلید یکتا برای کنترل درخواست تکراری و پیگیری همان قصد ثبت می‌شود؛ سپس Adapter آن را به عملیات پروتکل (SET، رجیستر، گره، تاپیک) تبدیل می‌کند. رسید، مرحلهٔ گزارش‌شده را مشخص می‌کند و بازخورد تجهیز برای بررسی نتیجهٔ فیزیکی مصرف می‌شود.
شناسهٔ نقطه (ENID) و زنجیرهٔ مقدار
هویت هر نقطه در کل سامانه یک شناسهٔ ۱۶ عددی است که سریال تجهیز، نوع پایه (پروتکل/تجهیز)، دستهٔ سیگنال، جهت، نوع داده و شمارهٔ پورت را در خود دارد. این شناسه در پیام، متغیر کنترلی، نشست WebSocket، قانون منطق و API عیناً حمل می‌شود.
مدل ساختار و نقاط
هر چیزی در سامانه جای مشخصی در سلسله‌مراتب دارد و هر نقطهٔ داده یک شناسهٔ یکتای ۱۶ عددی (فصل ۲) می‌گیرد؛ همین شناسه در داشبورد، منطق، دستیار و API استفاده می‌شود.
سلسله‌مراتب
پروژه → سازمان → ساختمان → طبقه → فضا → تجهیز → نقطه. تکثیر یک طبقه با همهٔ فضاها و تجهیزاتش با یک عمل؛ گروه‌بندی تجهیزات؛ جست‌وجوی تجهیز و نقطه بر اساس نام، دسته، فضا و طبقه.
نقاط (متغیرهای کنترلی)
ورودی/خروجی دیجیتال و آنالوگ، شمارنده، تایمر، متغیر محاسباتی؛ ۵۵ نوع و حدود ۵۰۰ دستهٔ سیگنال نام‌گذاری‌شده. هر نقطه: واحد، مقیاس (ضریب/آفست)، حدود چهارسطحی، پهنای باند و تأخیر اعلان، پرچم ارسال به شبکه و ذخیره در تاریخچه، عبارت محاسباتی روی مقدار.
ساخت از کاتالوگ
با انتخاب مدل از کاتالوگ تجهیزات (فصل ۷)، تجهیز و همهٔ نقاطش با نگاشت پروتکل به‌صورت خودکار و بدون تکرار ساخته می‌شود؛ نسخهٔ پروفایل کاتالوگ روی تجهیز ثبت می‌شود.
ورود گروهی
راه‌اندازی از فایل اکسل برای پروژه‌های بزرگ: ساختمان‌ها، فضاها و تجهیزات یک‌جا وارد می‌شوند؛ ساخت چندین تجهیز هم‌زمان از یک مدل.
توپولوژی‌های استقرار و شبکه
سه الگوی رایج استقرار با جداسازی شبکهٔ تجهیزات و مسیر دسترسی کاربران. در طراحی پیشنهادی، دسترسی عمومی از درگاه امن وب عبور می‌کند و دسترسی مستقیم اینترنت به تجهیزات بسته می‌ماند؛ قواعد شبکه و دسترسی مدیریتی در طراحی پروژه مشخص می‌شوند.
۱ · در محل (On‑premise)
سرور در VLAN مدیریت مشتری؛ دسترسی مستقیم به VLAN تجهیزات (SNMP/Modbus/OPC UA)؛ کاربران از شبکهٔ داخلی یا VPN؛ نقشهٔ آفلاین و مدل زبانی محلی برای شبکهٔ بسته. مناسب مراکز داده، سایت‌های حساس و صنعتی.
۲ · ابری با لینک تجهیز
سامانه روی زیرساخت ARG یا ابر مشتری؛ کنترلرهای میدانی ARG از پشت NAT با لینک WebSocket به سرور وصل می‌شوند (بدون IP ثابت و بدون باز کردن پورت ورودی)؛ تجهیزات SNMP/Modbus از طریق کنترلر محلی. مناسب سایت‌های پراکنده، جایگاه‌ها و ساختمان‌های کوچک.
۳ · ترکیبی (Hybrid)
هستهٔ سامانه در محل برای پایش و کنترل زنده؛ نسخهٔ ابری برای دسترسی مدیران، گزارش و ARG AI؛ همگام‌سازی از طریق API/Webhook. مناسب هلدینگ‌ها با چند سایت.
درگاه‌ها و ترافیک
- ورودی: فقط HTTPS/WSS (۴۴۳) از طریق دروازهٔ TLS؛ SSH مدیریتی
- خروجی به تجهیزات: SNMP 161/162، Modbus 502، OPC UA، MQTT 1883/8883، PLC (102، 44818، 9600، 5000+)، Redfish 443، Tuya 6668
- سرویس‌های همراه فقط در شبکهٔ داخلی؛ هیچ سرویسی مستقیم روی اینترنت
- اعلان خروجی: SMPP اپراتور، SMTP، تلگرام (در صورت اجازه)، Webhook
سخت‌افزار پیشنهادی
نمونه‌های زیر برای برآورد اولیه‌اند. ظرفیت نهایی براساس نرخ تغییر نقاط، تعداد کاربران، Driverها، عمق تاریخچه و آزمون بار پروژه انتخاب می‌شود.
| اندازهٔ پروژه | تجهیز / نقطه | سرور | ذخیره‌سازی |
|---|---|---|---|
| کوچک | تا ۱۰۰ تجهیز / ۱٬۰۰۰ نقطه | ۲ هسته، ۴ GB، PostgreSQL | ۴۰ GB |
| متوسط | تا ۵۰۰ تجهیز / ۵٬۰۰۰ نقطه | ۴ هسته، ۸ GB، PostgreSQL | ۱۰۰ GB (تاریخچه ۱ سال) |
| بزرگ | تا ۲٬۰۰۰ تجهیز / ۲۰٬۰۰۰ نقطه | ۸ هسته، ۱۶ GB؛ پایگاه داده جدا | ۵۰۰ GB SSD |
| چندسایتی | چند پروژه | سرور اصلی + سرویس‌های همراه جدا؛ ARG AI با GPU اختیاری | بر اساس مجموع |
همزاد دیجیتال را زنده ببینید
دموی زندهٔ ArgBMS با همزادهای سه‌بعدی، داشبوردها و منطق واقعی.